Technisch Infoblad #7

TOESTAND VAN STAALOPPERVLAK VOOR THERMISCH VERZINKEN

Hoe ‘schoon’ moet ik het materiaal bij de verzinkerij aanleveren?

Voordat een stalen voorwerp thermisch verzinkt kan worden, moet het staaloppervlak gereinigd en geschikt gemaakt worden. Dit gebeurt door het chemisch voorbehandelen van de voorwerpen in de verzinkerij. Deze chemische voorbehandeling bestaat uit ontvetting (verwijderen dunne vet- en olielagen, snij- pons- en boorolie), beitsen (verwijderen roest en walshuid) en fluxen (zorgt ervoor dat staaloppervlak kan reageren met het vloeibare zink).

aanleveren materiaal

De unieke eigenschappen van thermisch verzinkt staal vinden hun oorsprong in een chemische reactie die tussen ijzer en zink plaatsvindt. Deze reactie is alleen mogelijk als er een optimaal contact is tussen staaloppervlak en zink in het zinkbad.
Een goede reiniging, voordat de materialen in het zinkbad worden gelaten, is noodzakelijk om een volledig gesloten zinklaag te verkrijgen. Is het staal niet voldoende gereinigd dan ontstaan er onverzinkte plekken, die zichtbaar zijn als zwarte vlekken.
In de meeste gevallen volstaat de chemische voorbehandeling van de verzinkerij om de vereiste reinheid van het staaloppervlak te bereiken. Het is echter aan de opdrachtgever voor het verzinken, om de materialen voldoende proper bij de verzinkerij aan te leveren. Tevens kan men besluiten, in geval van bijvoorbeeld een esthetische toepassing, om het materiaal eerst te laten stralen voor aanlevering bij de verzinkerij. Ook kan men overwegen om het staal al gestraald te laten aanleveren voordat men start met de productie van het voorwerp.

NIET TE VERWIJDEREN VERONTREINIGINGEN

Verontreinigingen die niet of beperkt door de chemische voorbehandeling verwijderd kunnen worden zijn:

  • Verf- en/of lakresten (zie ook afb. 1)
  • Siliconen bevattende lassprays of een teveel aan lasspray
  • Lasslakken
  • Dikke lagen conserveringsolie en/of vetlagen
  • Markeringen (zie afb. 2 en 3) met vetkrijt, verf of ongeschikte merkstiften
  • Kleefstoffen, plakmiddelen en (resten van) stickers
  • Sommige middelen die worden gebruikt voor niet-destructief (las)onderzoek

Deze verontreinigingen moeten voor het aanleveren aan de verzinkerij
verwijderd worden. Dit gebeurt meestal mechanisch (stralen, schrapen, schuren, slijpen). Sommige van bovengenoemde verontreinigingen zijn echter moeilijk te detecteren (zoals lak, lassprays, siliconen en stickerlijmresten). De opdrachtgever dient er zich terdege bewust van te zijn dat de verzinkerij onmogelijk alle materialen kan inspecteren en vaak ook geen mogelijkheden heeft aanvullende werkzaamheden uit te voeren.

DIEP INGEROEST STAAL

Zwaar aangetast staal door roestvorming kan vaak beter niet worden verzinkt. Het uiteindelijke oppervlak kan namelijk pokdalig worden hetgeen tot opmerkingen kan leiden over het uiterlijk. Daarnaast bestaat het risico dat de normale chemische voorbehandeling deze roest niet volledig verwijdert met onverzinkte plekken tot gevolg. Het is raadzaam hierover in gesprek te gaan met uw contactpersoon bij de verzinkerij

WALSFOUTEN

De te verzinken constructieprofielen zijn door walsen in de uiteindelijke vorm gebracht. Bij het walsen kunnen verstoringen op treden van het staaloppervlak. Men spreekt daarbij over overwalsingen, splinters en dubbelingen. Deze verstoringen zijn niet met het blote oog zichtbaar op onbehandeld staal. Na het verzinken zijn echter scherpe punten zichtbaar die uit het oppervlak steken (zie afbeelding 4). In geval van esthetische toepassingen is het wenselijk dat bij het bestellen van het staal hiermee rekening gehouden wordt. De verzinkerij heeft immers geen invloed op de ruwheid veroorzaakt door deze afwijkingen aan het staaloppervlak.

MASKEREN VAN OPPERVLAKTES WAAR GEEN ZINKLAAG MAG WORDEN GEVORMD

Sommige producten moeten deels onverzinkt blijven. Denk bijvoorbeeld aan schroefdraad, plaatsen waar gelast moet worden, enzovoorts. Deze plaatsen kunnen met een geschikt afdekmiddel ingesmeerd worden of achteraf mechanisch ontzinkt worden. Maak afspraken hierover met de verzinkerij.

EN ISO 1461
Door thermisch verzinken aangebrachte deklagen op ijzeren en stalen voorwerpen - Specificaties en beproevingsmethoden.

EN ISO 14713 deel 1
Zinken deklagen - Richtlijnen en aanbevelingen voor de bescherming van ijzer en staal in constructies tegen corrosie - Deel 1: Algemene ontwerpbeginselen en corrosieweerstand.

EN ISO 14713 deel 2
Zinken deklagen – Richtlijnen en aanbevelingen voor de bescherming van ijzer en staal in con-structies tegen corrosie – Deel 2: Thermisch verzinken

TECHNISCH INFOBLAD 18
Invloed van de chemische samenstelling op de vorming van de zinklaag