Centrum voor dierengezondheidszorg Ciney

Op 29 april 2016 mocht l’Association Régionale de Santé et d’Identification Animales (ARSIA) zijn nieuwe gebouw in Ciney inhuldigen, na meer dan vijftien maanden intensief bouwen. Voortaan opereren de 130 werknemers vanop dezelfde site – een grote vooruitgang aangezien ze voorheen verspreid waren over zes verschillende Waalse vestigingen. Ze hebben er zowel ruimtes voor autopsieën van zware dierlijke karkassen als kantoren, een parking en laboratoria tot hun beschikking, een unicum in België. Hoewel de ontwerpers van MODULO architects in samenwerking met de ingenieurs van ELLYPS een uiterst technische oplossing uitwerkten, getuigt het complex van een bijzondere architecturale kwaliteit. Met dank aan de markante gevels van het nieuwe volume, die bestaan uit een fraaie combinatie van strekmetaal en grote glaspartijen.

Al meer dan dertig jaar kunnen Waalse kwekers in de dierengeneeskundige laboratoria van ARSIA terecht voor deskundige diagnoses, certificaten van gezondheid en gezondheidsondersteuning. Sinds de jaren 90 bevindt de hoofdzetel van de organisatie zich in Ciney, in een traditioneel gebouw met een betonstructuur en een baksteengevel. Op de ARSIA-site, die gelegen is in een industriële zone – in een open, landelijke omgeving met een sterk reliëf – vindt ook de wekelijkse (overdekte) veemarkt van Ciney plaats. Francis Vanden Bavière, projectar - chitect bij MODULO, volgde de renovatie en uitbreiding van het ARSIA-complex integraal op, vanaf de wedstrijdfase tot en met de realisatie: «De speciale locatie was voor ons een cruciaal uitgangspunt en inspireerde ons tot een uiterst open architectuur, die profiteert van een sterke band met de omgeving.»

Het bestaande gebouw is grondig onder handen genomen. Het huisvest voortaan de identificatieen inschrijvingsdienst, vergaderruimtes en het bedrijfsrestaurant. De uitbreiding, die zich in het verlengde van het bestaande gebouw bevindt, is bestemd voor de administratie, de human resources en de begeleiding van de fokkers. De gereduceerde gebouwdiepte optimaliseert de natuurlijke lichtinval. Glas, metaal en beton zijn de dominante materialen. Het nieuwe volume heeft een uiterst hedendaagse, ‘architectu - rale’ look. Ook de bestaande laboratoria zijn gerenoveerd en uitgebreid. De autopsiezone is volledig gestript en nadien vergroot.

Technisch en architecturaal tegelijk

Het project is erg complex op technisch vlak. Vandaar dat MODULO intensief samenwerkte met studiebureau ELLYPS. Het programma was op zich al niet eenvoudig gezien de strikte eisen inzake hygiëne (besmetting vermijden via speci - aal systeem, gangen en sassen aanpassen …), en bovendien moest de boel gedurende de volle - dige duur van de werken draaiende blijven. «Dit vergde continu overleg tussen ons, het studie - bureau, de bouwheer en de aannemer», aldus Francis Vanden Bavière. «Om in regel te zijn met de hygiënenormen moesten we bijvoorbeeld een tijdelijke constructie optrekken voor vee dat toekwam voor autopsie.»

De uitbreiding bestaat uit twee kantoorver - diepingen en een kelder die de technische installaties herbergt. Ze geeft de industriële site een cleane, quasi medische touch. Het gaat om een prefabbetonstructuur die over de volledige hoogte beglaasd is, gerealiseerd volgens een uiterst gelijkmatig stramien. Het glas in de gevel is hier en daar aangevuld met vlakken in strekmetaal, terwijl de kruin van het gebouw een uiterst gesloten en industrieel karakter heeft door de bekleding in verzinkt staal. De volumetrie van de uitbreiding ligt volledig in het verlengde van het bestaande gebouw, waardoor er sprake is van een coherent geheel.

Dubbele huid

Zo’n overvloed aan ramen vergt uiteraard doordachte maatregelen tegen oververhitting. De architecten kwamen op de proppen met een oplossing die zowel in functioneel als architecturaal opzicht hoge ogen gooit. De prefabbetonstructuur – een balk-kolomconstruc - tie die zeer open volumes toelaat – is bekleed met een staalstructuur die fungeert als tweede huid. Naast de eerder opgesomde voordelen garandeert deze eenvoudig en veilig onderhoud van de grote beglaasde oppervlakken. De staal - structuur staal volledig los van de rest van het gebouw. Kruisvormige windverbanden vangen de windlasten op. Francis Vanden Bavière: «De dubbele huid symboliseert het hele project omdat ze techniek, stabiliteit en architectuur verenigt. We zijn erg gedetailleerd en onder - zoekend te werk gegaan om uitermate verfijnd resultaat te kunnen bekomen – denk bijvoor - beeld aan de grote hoeveelheid verborgen verbindingen in de constructie.»

We hebben ook de perforatiegraad van het strekmetaalraster bestudeerd om op zonnige dagen een optimale beschaduwing te kunnen garanderen, een niet te onderschatten parame - ter in het energiebeheer van het gebouw. Het evenwicht tussen open en gesloten delen is eveneens gekozen in functie van de zichten van binnenuit.» De onderhoudspasserelle uit gelast roosterwerk is haast onzichtbaar omdat ze naadloos geïntegreerd is in het geheel.

Tussen de uitbreiding en het bestaande gedeelte voorzag de architect een patio met drie volledig beglaasde niveaus (inclusief dak), die de nieuwe publieke ingang van het complex markeert.

Het bestaande gebouw en de laboratoria zijn gekoppeld aan het nieuwe autopsievolume via een passerelle en een uitkraging die dienst doet als luifel voor de leveringen. Links van het autopsievolume bevindt zich een volledig beglaasde, uitkragende gang die bekleed is met een staalstructuur. Deze laatste is opgebouwd uit kolommen (in een grid van 360 centimeter) en uitgerust met een paneelbekleding in verzinkt staal (op het dak en bepaalde verticale delen), conform de dubbele huid van de uitbreiding.

Het project in enkele cijfers

• S235 JR G2-staal voor diktes onder 25 mm en S235 J0-staal voor diktes tussen 25 en 40 mm

• interne structuren: 9.700 kg

• externe structuren: 12.500 kg, bescherming via warme galvanisatie

• strekmetaalbekleding, ruw gegalvaniseerd staal, dikte 2mm, 7,00kg/m², maaswijdte L=200mm (MDB Crystal 200 M)

• verzinkte bouten kwaliteit 8.8 met PAL-tegenmoer

Thermisch verzinkt staal

Het materiaalgebruik voor de gevelbekleding ent zich op de tweedeling tussen de functies die zich binnen het gebouw afspelen. Enerzijds de activiteit rond de autopsie van vee die ons inzien een ruwe kant van het beroep toont, en anderzijds de hoogtechnologische activiteiten rond biotechnologie die zich in de laboratoria afspelen. Deze tegenstelling uit zich in grote strekmetalen gevelpanelen met een fijnmazig patroon, maar uitgevoerd in een thermisch verzinkt stalen variant, die robuustheid toont. De gevelpanelen worden gedragen door een stalen structuur, eveneens thermisch verzinkt. Aan de zuidgevel dient de ontdubbelde gevel als zonwering, en tussen deze tweede huid en het eigenlijke bouwvolume bevindt zich een dienstpasserelle uit thermisch verzinkte gelaste roosterplaten.

Opdrachtgever:
ARSIA asbl, Ans (B)
 
Hoofdaannemer:
HIRAN s.a., Ciney (B)
 
Staalbouwer:
PHOENIX METALWORX sprl, Namen (B)
 
Architect:
MODULO architects, Brussel (B) 
 
Studiebureau:
ELLYPS, Auderghem (B)
 
Bouwtijd:
2017
 
Fotograaf:
Lieven Van Landschoot